Deel A: Jaarverslag

Voor u liggen de jaarstukken 2025. In de jaarstukken laten we zien wat de voortgang van de acties zijn geweest en hoe we de door de raad beschikbaar gestelde middelen hebben besteed.

Het definitieve resultaat valt uiteindelijk hoger uit dan we in de Tweede Bestuursrapportage 2025 hadden opgenomen.  Dit komt onder andere door diverse meevallers op grondexploitaties, toeristenbelasting en de algemene uitkering. Daarnaast zijn er tegenvallers op de pensioenvoorziening van wethouders, verlofvoorziening en in het sociaal domein. We stellen voor om het voordeel op de grondexploitaties toe te voegen aan de woningbouwreserve. Deze extra middelen kunnen we weer inzetten voor projecten om woningbouw betaalbaar te houden of om tegenvallers op dit gebied op te vangen. Ook voegen we een deel toe aan de Algemene reserve. Hierdoor behouden we onze goede financiële positie en zijn we voorbereid op de financieel moeilijke jaren die we tegemoet zien. 

Het jaar 2025 was het laatste volledige jaar van deze bestuursperiode. We zijn trots op het feit dat nagenoeg alle acties uit het coalitieakkoord zijn afgerond. 

Zo hebben we in 2025 het dorpenbeleid van de gemeente vastgesteld. Dit is een belangrijke basis voor hoe we met elkaar samenwerken ondanks de culturele verschillen die er in de dorpen zijn. Ook is de participatieverordening compleet gemaakt met het hoofdstuk 'dorps- en kernendemocratie'. Tot slot hebben we de Westerveldse politiek onder de aandacht gebracht bij jongeren en een kinderburgemeester aangesteld.

De realisatie van twee nieuwe brandweerkazernes is in volle gang. De bouw van de nieuwe brandweerkazerne in Havelte zit in de eindfase. De planontwikkeling voor de nieuwe brandweerkazerne in Vledder wordt meer en meer concreet.

Met de vaststelling van de visie en uitvoeringsprogramma op het gebied van recreatie en toerisme hebben we dit beleidsveld een goede impuls gegeven waarmee we samen met de sector en de partners aan de slag kunnen.  Het voorbereidende werk voor het economische koers is in 2025 gestart.

Op het gebied van onderwijshuisvesting hebben we samen met de schoolbesturen het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vastgesteld waarin voor de komende periode prioriteit is gegeven aan vernieuwing van de schoolgebouwen.

Op het gebied van voorzieningen zijn stappen gezet in Vledder en Havelte door de realisatie van de nieuwe buitensportaccommodatie in Havelte en de planvorming om diverse nieuwe voorzieningen te realiseren in Vledder.

Tot slot zijn op het gebied van woningbouw goede stappen gezet in de realisatie van de woondoelstelling, namelijk 1000 woningen erbij in de periode 2022 tot en met 2030.

College van burgemeester en wethouders

Deze jaarstukken bestaan uit twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag omvat de inhoudelijke verantwoording, de jaarrekening omvat de financiële verantwoording. De jaarstukken zijn opgesteld in overeenstemming met de grondslagen van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) en zijn gecontroleerd door Eshuis Accountants. 

Dit deel start met de bestuurlijke samenvatting, waarin het resultaat over 2025 op hoofdlijnen wordt verklaard. 

De programmaverantwoording bestaat uit de negen programma’s van de gemeente gevolgd door een overzicht van de kosten van overhead en de algemene dekkingsmiddelen.

Per programma wordt aangegeven wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat het heeft gekost. Bij het onderdeel ‘wat hebben we bereikt’ staat een toelichting die ingaat op de visie uit de begroting van dat betreffende programma, daarnaast worden de beleidsindicatoren vermeld. De beleidsindicatoren hebben 31 december 2025 als peildatum en zijn terug te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl. Bij het onderdeel ‘wat hebben we daarvoor gedaan’ worden de doelen uit de begroting en de geboekte voortgang in het jaar 2025 weergegeven. Van de acties (wat gaan we daarvoor doen) wordt ten behoeve van een snelle interpretatie van de voortgang een verkeerslichtenrapportage toegepast. Aan de hand van de volgende kleuren kan de voortgang of het resultaat worden afgelezen. In deze jaarstukken is in samenwerking met de Auditcommissie uitvoering gegeven aan de motie Duisenberg.

De kleur groen kan als status ook toegekend worden aan beleid dat overgegaan is naar bestaand beleid. In die gevallen is de actie soms nog niet afgerond, maar de initiële actie wel.

Bij het onderdeel ‘wat heeft het gekost’ staat het financieel overzicht van alle producten die in 2025 zijn gerealiseerd. Verschillen tussen de ‘raming 2025 na wijziging’ en de ‘realisatie 2025’ groter dan € 50.000 worden op taakveldniveau voorzien van een toelichting. Geringe afrondingsverschillen kunnen zich voordoen, omdat bedragen worden afgerond op 1.000-tallen en het kan voorkomen dat de som van de toegelichte bedragen  iets hoger of lager uitvalt dan het te verklaren bedrag. Vervolgens wordt per investering aangegeven hoeveel geld er is uitgegeven en wordt de uitgave toegelicht. Wanneer een project in 2025 is afgerond en het bijbehorende actief in gebruik is genomen, dan worden de kapitaallasten vanaf 2026 ten laste van het exploitatieresultaat gebracht. Van de investeringen die in 2025 niet zijn afgerond, wordt het krediet overgeheveld naar 2026. Als de werkelijke kosten lager zijn dan het verstrekte krediet, dan komt het restantkrediet te vervallen. Afwijkingen op de kredieten groter dan 10% of € 50.000 worden toegelicht. 

De paragrafen bevatten een dwarsdoorsnede van alle programma's van het jaarverslag, waarbij wordt ingegaan op de relevante beleids- en beheeraspecten. De paragrafen betreffen: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid en openbaarheid. Al onze paragrafen zijn voorgeschreven door het BBV. 

Dit hoofdstuk bevat de jaarrekening 2025 en bestaat uit de balans per 31 december 2025 en het overzicht van baten en lasten over het verslagjaar. In de toelichtingen zijn de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling, de toelichting op de balans en het overzicht van baten en lasten opgenomen. Tenslotte is de rechtmatigheidsverantwoording toegevoegd. 

In het laatste hoofdstuk zijn de verplichte bijlagen opgenomen. Dit deel bevat het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld, de Single information Single audit (hierna: SiSa) en de controleverklaring van de (onafhankelijke) accountant.

De jaarstukken worden afgesloten met het Vaststellingsblad.

Toelichting bij verklaring op hoofdlijnen:
1. APPA voorziening: De voorziening voor pensioenen voor politieke ambtsdragers onder de APPA (Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers) gaat overgezet worden naar een centrale regeling bij ABP. Dit betekent dat we gebruik gaan maken van de dekkingsgraad die ABP gebruikt. We hadden de APPA voorziening met een 100% dekkingsgraad ingericht, echter gebruikt ABP 123% als dekkingsgraad. Hierdoor hebben we een toevoeging aan de APPA voorziening moeten doen van € 652.000. Het voorstel is om dit bedrag in mindering te brengen op de storting aan de algemene reserve. 
2. Algemene uitkering: Er zit een voordeel in de algemene uitkering. Dit komt omdat de decembercirculaire niet is verwerkt op begrotingsbasis, maar wel in werkelijkheid. Dit levert een voordeel op van € 207.000. Het voorstel is om dit bedrag mee te nemen in de storting aan de algemene reserve. 
3.  Overige baten en lasten: Op de kostenplaats van overige baten en lasten is een voordeel van € 445.000 ontstaan. Dit komt om verschillende redenen; (1) voordelen in de BTW van voorgaande jaren door suppletie aangiften (€ 80.000), (2) een correctie in de voorziening van debiteuren waarvan de waarde te hoog was, wat een voordeel opleverde (€ 98.000), (3) afwikkelen van verschillen in de activamodule wat een voordeel opleverde (€ 14.000) en (4) de stelpost BCF is in de 2e Bestuursrapportage 2025 opgeheven wat in een voordeel resulteert (€ 250.000). Het voorstel is om dit bedrag mee te nemen in de storting aan de algemene reserve. 
4. Toeristenbelasting: Er is een hogere toeristenbelasting opgelegd dan op basis van de opbrengsten uit het verleden werd begroot. Dit wordt meegenomen in de storting naar de algemene reserve. 
5. Investeringen onderwijshuisvesting: Vanuit het Integraal Huisvestingsplan (IHP) basisonderwijs  worden onderwijslocaties aangepakt, hier hangt een planning aan wanneer welke basisscholen worden aangepakt. Om de tijd te overbruggen is er dit jaar € 300.000 beschikbaar gesteld voor scholen om onderhoud te plegen. Dit budget is niet uitgegeven in 2025, en om dit bedrag wel te behouden en voor scholen beschikbaar te stellen wordt voorgesteld om dit bedrag terug te storten in de bestemmingsreserve Maatschappelijk Welzijn Breed, waar dit bedrag in eerste instantie ook uit beschikbaar gekomen is.
6. Opvang statushouders en Oekraïne Hesselte: Ondanks dat de normvergoeding voor de opvang behoorlijk is verlaagd hebben we alsnog budget overgehouden doordat we Oekraïners en statushouders op betaalbare huisvestingslocaties kunnen plaatsen. 
7. Inkomensregelingen (bijstand): We hebben een nadeel op alle vormen van bijstandsregelingen, zoals reguliere bijstand, IOAW en IOAZ doordat de aantallen zijn toegenomen en de kosten van een bijstandsuitkering toenemen. We hebben meer kosten gemaakt dan de BUIG uitkering die we krijgen van het Rijk. Ook de kosten voor minima en bijzondere bijstand vallen hoger uit dan begroot. Dit is een logische verklaring als het aantal bijstandsgerechtigden toeneemt.
8. Participatiewet (werk): Het nadeel komt voort uit dat we meer kosten hebben gemaakt voor beschut werken en inhuur van medewerkers van Reestmond dan we hebben begroot. 
9. Grondexploitatie: Voor wat betreft grondexploitaties wordt aan het einde van het jaar de balans opgemaakt, winsten genomen en de voorziening aangepast. Dit heeft in 2025 een resultaat van € 880.000 opgeleverd. Het voorstel is om dit voordeel in de bestemmingsreserve Woningbouwopgaven te storten.
10. Gemeenschappelijke regeling (Omgevingsdienst Drenthe): We hebben op basis van de jaarstukken 2025 van de Omgevingsdienst Drenthe een nog te ontvangen bedrag opgenomen van € 300.000 als voordeel.
11. Verlofvoorziening: De hoogte van de voorziening verlofrechten (spaarverlof en ouderschapsverlof) is herberekend. Dit heeft gelijk tot een storting in de voorziening en daarmee een nadeel van € 354.000.
12. In 2025 is er een voordeel behaald t.a.v. The Passion. Het voorstel is om dit in 2026 beschikbaar te stellen.
13. Overige incidentele voor- en nadelen: Dit is een restant saldo wat bestaat uit vele voor- en nadelen zowel aan de lasten- als aan de batenkant.

Bovenstaande resultaat zijn voor het overgrote deel incidenteel van aard.

Alle verschillen op lasten en baten van meer dan € 50.000 per taakveld worden bij de programma's toegelicht. 

Voorgesteld wordt het resultaat als volgt te bestemmen:

Toelichting resultaatbestemming:

In 2025 is een NTO geboekt van € 126.000 voor de realisatiestimulans, dit bedrag zit dus in het resultaat voor 2025. 

Het idee binnen gemeente Westerveld is om deze gelden in te zetten voor de ontwikkeling van sociale en/of betaalbare woningbouw, welke meestal niet winstgevend zijn en resulteren in negatieve grondexploitaties.

Om dit type woningbouw toch door te laten gaan wil men deze gelden daarvoor inzetten en wordt momenteel een college- en raadsvoorstel gemaakt.