Paragraaf A Lokale heffingen

Inleiding

Terug naar navigatie - Inleiding

De paragraaf lokale heffingen beschrijft de geraamde inkomsten en het beleid, geeft een overzicht van de diverse heffingen, lokale lastendruk en het kwijtscheldingsbeleid. De volgende belastingen, heffingen en leges komen aan bod:

  • Onroerende zaakbelastingen
  • Toeristenbelasting
  • Forensenbelasting
  • Rioolheffing
  • Afvalstoffenheffing 
  • Leges
  • Lijkbezorgingsrechten

Gerealiseerde inkomsten

Terug naar navigatie - Gerealiseerde inkomsten

In deze tabel wordt uitgegaan van de inkomsten uit de lokale heffingen, hierin zijn de kosten die de gemeente moet maken niet meegenomen.

Belasting en heffingen (bedragen x € 1.000) Rekening 2022 Begroting 2023 Begroting 2023 gewijzigd Rekening 2023 Verschil ten opzichte gewijzigde begroting
Belastingen          
OZB gebruikers niet-woningen 366 387 387 400 13
OZB eigenaren niet-woningen 738 775 775 798 23
OZB eigenaren woningen 3.198 3.152 3.327 3.365 38
Toeristenbelasting 1.070 1.169 1.169 1.474 305
Forensenbelasting 944 958 958 980 22
Heffingen          
Riool- en waterzorgheffing 2.165 2.152 2.152 2.197 45
Afvalstoffenheffing  2.287 2.397 2.397 2.362 -35
Leges          
Leges burgerzaken 231 283 283 225 -58
Leges markten 15 14 14 12 -2
Leges lijkbezorgingsrechten 318 272 354 354 0
Leges bestemmingsplannen 21 20 20 24 4
Leges vergunningen 783 426 456 599 143
Totaal 12.136 12.005 12.292 12.790 498

 

In deze bovenstaande tabel wordt uitgegaan van de inkomsten, hierin zijn de kosten die de gemeente moet maken niet meegenomen.

De opbrengsten van ‘OZB eigenaren niet- woningen’ ,‘OZB eigenaren woningen’ en 'OZB-gebruikers niet-woningen' zijn uiteindelijk hoger zijn uitgevallen dan is geraamd. Dit als gevolg van de buitenproportionele marktontwikkelingen die zich op de vastgoedmarkt rond de waardepeildatum van 1 januari 2022 hebben voorgedaan. Dit heeft ook gevolgen voor de opbrengst van de Riool- en waterzorgheffing, aangezien de WOZ-waarde hiervan ook de heffingsgrondslag is. Daarmee is ook het positieve saldo op de riool- en waterzorgheffing verklaard.  De lagere opbrengst afvalstoffenheffing laat zich verklaren, omdat het aantal gezinnen en de grootte van de huishoudens in werkelijkheid anders zijn geweest, dan vooraf is begroot. Dit heeft een uitwerking op de inkomsten bij een tarief welke is gerelateerd aan de grootte van een huishouden. Door de toename van het aantal forensen zijn de inkomsten voor deze belasting hoger dan begroot. De hogere opbrengst van de Toeristenbelasting valt te verklaren met het feit dat hierin circa 380K  aan toeristenbelasting  was gerelateerd  aan belastingjaar 2022, maar dat deze opbrengst niet meer voor het boekjaar 2022 kon worden geboekt, omdat het boekjaar reeds gesloten was. Daarom zijn deze inkomsten ten bate gekomen van het boekjaar 2023. 

De opbrengsten van leges voor vergunningen en bestemmingsplannen zijn hoger dan geraamd, door een stijging van de bouwkosten en een toename van het aantal bouwvergunningen (nieuw- en verbouw).  

De opbrengsten vanuit de leges van burgerzaken blijven in totaliteit  achter op de begroting. Hetgeen met name geldt voor de leges van reisdocumenten, rijbewijzen en verbintenissen (huwelijken, geregistreerd partnerschap). Dit heeft deels te maken met het feit dat de reisdocumenten 10 jaar geldig zijn, in plaats van de voorheen 5 jaar geldigheid. Voor de beide andere leges geldt dat er dit jaar minder nieuwe of verleningen van  rijbewijzen zijn verstrekt en minder verbintenissen zijn voltrokken, dan vooraf is geraamd.

Belastingen

Terug naar navigatie - Belastingen

 De gemeente Westerveld kent een drietal belastingen:

  • Onroerende zaakbelastingen
  • Toeristenbelasting
  • Forensenbelasting

Kenmerkend aan belastingen is dat er geen direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Met andere woorden: de belastingplichtige draagt bij aan de algemene kas van de gemeente, waaruit een deel van de uitgaven betaald worden. De opbrengst uit belastingen betreft een algemeen dekkingsmiddel, waarvan het de gemeenteraad vrij staat de bestemming te kiezen.

Onroerende zaakbelastingen

De OZB wordt geheven over de onroerende zaken die binnen de gemeentegrenzen van Westerveld gelegen zijn. Dit wordt berekend op basis van de WOZ-waarde. Er wordt bij de OZB onderscheid gemaakt tussen woningen en niet-woningen, ook qua tarieven. 

Tarieven

Tarieven Onroerende Zaakbelasting Tarief 2022 Tarief 2023 Tarief 2024
OZB eigenaar woningen, in percentage van de WOZ-waarde 0,1113 0,1010 0,0945
OZB eigenaar niet-woningen, in percentage van de WOZ-waarde 0,1835 0,1945 0,1947
OZB gebruiker niet-woningen, in percentage van de WOZ-waarde 0,1214 0,1287 0,1293

Toeristenbelasting

Met ingang van het jaar 2022 is er sprake van tariefdifferentiatie. Voor 2023  zijn de tarieven conform de voorjaarsrapportage met een indexatie van 2,2%  gestegen.  Voor kampeerplaatsen en groepsaccommodaties gold voor 2023  het lage tarief. Bij de overige accommodatievormen is het hoge tarief per persoon per nacht gehanteerd. Daarnaast zijn personen tot de leeftijd van 13 jaar vrijgesteld voor de toeristenbelasting.  

Tarieven

Tarieven toeristenbelasting Tarief 2022 Tarief 2023 Tarief 2024
Toeristenbelasting (hoog) per nacht tarief in € 1,75 1,80 1,90
Toeristenbelasting (laag) per nacht tarief in € 1,25 1,30 1,35
Forensenbelasting
 
Voor de forensenbelasting wordt een heffingsgrondslag gehanteerd naar brandverzekerde waarde, of als die niet bekend is, naar de geschatte herbouwwaarde van het object. Deze heffingsgrondslag staat behoudens wijzigingen aan het opstal vast tot en met 31 december 2024. Voor 2023  zijn de tarieven conform de voorjaarsrapportage met een indexatie van 2,2%  gestegen. 
 

Tarieven

Tarieven forensenbelasting Tarief 2022 Tarief 2023 Tarief 2024
Forensenbelasting op basis van brandverzekerde waarde, tarief in Euro.
< 25.000 244,00 249,00 256,00
25.000 - 50.000 411,00 420,00 433,00
50.000 - 100.000 736,00 752,00 776,00
100.000 - 200.000 1.024,00 1.047,00 1080,00
> 200.000 1.230,00 1.257,00 1297,00

 

Bestemmingsbelasting

Terug naar navigatie - Bestemmingsbelasting

De gemeente Westerveld kent een tweetal bestemmingsbelastingen:
•    Riool- en waterzorgheffing
•    Afvalstoffenheffing 

Kenmerkend aan de bestemmingsbelastingen is dat de opbrengst ervan niet vrij te besteden is, maar dat het ook niet zo is, dat er een volledig aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat (zoals bij retributie). 

Riool- en waterzorgheffing

De gemeente draagt zorg voor de afvoer van afvalwater, de afvoer en opslag van hemelwater (regen, sneeuw, hagel) en voor een goed grondwaterpeil. De begrote lasten hiervan worden volledig doorbelast door middel van de riool- en waterzorgheffing. 

Kostendekkendheid

Onderstaand wordt een vergelijking gemaakt tussen de begroting en de realisatie.

Rioolheffing Letter Begroting 2023 Jaarstukken 2023 Verschil
Kosten taakveld incl. rente x 2.204.870 1.870.416 -334.454
Aanwending voorziening vervangingsinvestering y -509.770 -119.396 390.374
Netto kosten taakvelden x-y 1.695.100 1.751.020 55.920
Overhead   253.595 253.595 -
BTW   236.364 125.327 -111.037
Totale kosten a 2.185.059 2.129.942 -55.117
Opbrengst heffingen b 2.148.310

2.193.745

45.435

Dekkingspercentage voor onttrekking aan de voorzieningen

b/a 98,3% 103,0% 4,68%
Bijdrage in de exploitatie uit de exploitatievoorziening riolering c 15.171 -63.803 -78.974
Dekkingspercentage (b+c)/a 99.0% 100,0% 1,0%

De uitvoering van de investeringen blijven achter bij het meerjarenonderhoudsplan. Door de lagere investeringen ook de BTW lager uit gevallen.  

Tarieven
De eigenaar van een perceel is de belastingplichtige betaler. Er wordt een vast bedrag geheven van € 150, -, vermeerderd met een percentage van de WOZ-waarde. 

Berekening tarieven rioolheffing 2023 Grondslag Tarief Bedrag
Vast bedrag per object 10.240 150,00 1.536.000
Percentage van de WOZ waarde 3.485.913.000 0,0176% 612.000
Totale opbrengst rioolheffing     2.148.000

Hieronder staat het vergelijk weergegeven van de tarieven rioolheffing in 2021,  2022 en 2023.

Tarieven rioolheffing Tarief 2021 Tarief 2022 Tarief 2023
Eigenaarstarief in € 150,00 150,00 150,00
Percentage van de WOZ waarde 0,0188% 0,0194% 0,0176%

Afvalstoffenheffing

Afvalstoffenheffing wordt geheven bij alle huishoudens. De gemeente heeft de plicht de huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen. Daarom is ieder huishouden verplicht bij te dragen in de kosten van de afvalinzameling. Het maakt daarbij niet uit of mensen wel of geen afval aanbieden.

Kostendekkendheid

Onderstaand wordt een vergelijking gemaakt tussen de begroting en de realisatie.

Afvalstoffenheffing  Letter Begroting 2023 Jaarrekening 2023 Verschil
Kosten taakveld incl. rente   2.659.510 1.844.698 -814.812
Inkomsten taakvelden exclusief heffingen   -737.000 -755.524 -18.524
Netto kosten taakvelden   1.922.510 1.089.174 -833.336
Kwijtschelding   43.700 43.700 -
Overhead   123.960 123.960 -
BTW   455.702 284.303 -171.399
Totale kosten a 2.545.872 1.541.136 -1.004.735
Opbrengst heffingen b 2.397.245 2.362.383 -34.862

Dekkingspercentage voor onttrekking aan de voorzieningen

b/a 94,2% 153,3% 59.13%
Bijdrage in de exploitatie uit bestemmingsreserve c 148.627 -821.246 -969.873
Dekkingspercentage (b+c)/a 100,0% 100,0% 0%

De kosten voor afval zijn achter gebleven op de raming. Door deze lagere kosten is ook de BTW lager uit gevallen.  

Hieronder staat het vergelijk weergegeven van de tarieven afvalstoffenheffing in 2021,  2022 en 2023.

Tarieven afvalstoffen Tarief 2021 Tarief 2022 Tarief 2023
Afvalstoffenheffing in €      
Eenpersoonshuishouden 149,00 159,00 204,00
Tweepersoonshuishouden 199,00 212,00 274,00
Driepersoonshuishouden 224,00 239,00 310,00
Meer dan driepersoonshuishouden 249,00 265,00 340,00
Recreatiewoning niet permanent bewoond 149,00 159,00 204,00
Extra containergebruik (grijs) 279,00 279,00 360,00
Extra containergebruik (groen) N.V.T. N.V.T. N.V.T.
Extra containergebruik (oranje) N.V.T. N.V.T. N.V.T.

Retributies

Terug naar navigatie - Retributies

De gemeente Westerveld kent twee soorten retributies:
•    Leges
•    Lijkbezorgingsrechten

Kenmerkend aan retributies is dat er een direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Met andere woorden retributies zijn vergoedingen die de gemeente vraagt voor verleende diensten of het gebruik van voorzieningen. Retributies mogen maximaal 100% kostendekkend zijn. 

Tarief
Kostendekkendheid van 100% is niet voor alle leges mogelijk doordat een aantal tarieven wettelijk gemaximeerd zijn. De leges die wettelijk gemaximaliseerd zijn, worden vastgesteld op het wettelijke maximale tarief.

Kostendekkendheid 

Leges Begroting 2023 Jaarstukken 2023
  lasten baten dekking lasten baten dekking
Leges burgerzaken 462 283 61,2% 480 225 46,81%
Leges bestemmingsplannen 240 20 8,3% 151 24 15,89%
Leges vergunningen 1.169 426 36,4% 1.438 599 41,65%
Leges markten 68 14 20,6% 74 12 16,89%
Lijkbezorgingsrechten 426 272 63,9% 457 354 77,32%
             
Totaal Leges 2.366 1.015 42,9% 2.601 1.214 46,67%

 

Aanduiding lokale lastendruk

Terug naar navigatie - Aanduiding lokale lastendruk

In het onderstaande overzicht wordt een vergelijking gemaakt van de woonlasten in Westerveld met enkele omliggende gemeenten op basis van de tarieven van 2023. Onder gemeentelijke woonlasten verstaan we het gemiddelde bedrag dat een huishouden in een gemeente betaalt aan OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Bij de interpretatie moet de nodige voorzichtigheid in acht worden genomen, omdat slechts een aantal categorieën belastingplichtigen met elkaar wordt vergeleken en er verschillende heffingsmethodieken voor de rioolheffing worden gehanteerd. Tevens merken wij op dat niet elke gemeente hetzelfde dekkingspercentage voor rioolheffing en afvalstoffenheffing hanteert. 

Gemeente Westerveld De Wolden Meppel Midden Drenthe Steenwijkerland Weststellingwerf
Gemiddelde woningwaarde Westerveld 375.000 379.000 289.000 299.000 309.000 300.000
             
Eenpersoonshuishouden            
OZB-woningen

379

332 386 367 296 335
Afvalstoffenheffing 204 152 212 184 221 193
Rioolheffing 216 211 174 239 203 191
Totale woonlasten 799 695 772 790 720 719
Meerpersoonshuishouden            
OZB-woningen 379 332 386 367 296 335
Afvalstoffenheffing 274 199 212 206 238 290
Rioolheffing

216

234 174 239 203 191
Totale woonlasten 869 765 772 812 737 816

Bronnen: Atlas van de lokale lasten (www.coelo.nl) en voor de gemiddelde WOZ waarde (www.waarderingskamer.nl)

Kwijtscheldingbeleid

Terug naar navigatie - Kwijtscheldingbeleid

Westerveld hanteert als kwijtscheldingsnorm 100% van de bijstandsuitkering. Voor gepensioneerden geldt 100% van de AOW-norm. Westerveld maakt daarmee, net als in het overgrote deel van de andere gemeenten in Nederland, gebruik van het recht dat lokale overheden hebben om de landelijke norm van 90% van het bijstandsniveau te verhogen tot maximaal 100% van die norm. Dit houdt in dat als men onder de norm komt, men in aanmerking komt voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. Kwijtschelding kan worden verleend op afvalstoffenheffing en in uitzonderlijke gevallen op de OZB en rioolheffing. Door toepassing van de Uitvoeringsregeling komen eigenaren van onroerende zaken in de meeste gevallen niet in aanmerking voor kwijtschelding vanwege aanwezig vermogen, o.a. doordat de overwaarde van een woning moet worden aangemerkt als vermogen. Indien er dus geen sprake is van overwaarde kan kwijtschelding worden verleend.