Paragraaf G Grondbeleid

Deze paragraaf beschrijft het gemeentelijk grondbeleid in het kader van de ruimtelijke ontwikkeling. Het gemeentebestuur formuleert de doelstellingen; het grondbeleid is hieraan ondersteunend. De paragraaf geeft de visie op het grondbeleid, de uitvoering, de actuele financiële positie, de winstneming en de risico’s en voorzieningen weer. Niet in exploitatie genomen bouwgronden zijn, conform het BBV, opgenomen als materiële vaste activa.

De gemeente Westerveld voert sinds de vaststelling van de Nota Grondbeleid 2026-2030 een situationeel grondbeleid. De markt krijgt ruimte om te ondernemen, maar indien noodzakelijk wordt actief grondbeleid ingezet. Het financiële risico dient voor de gemeente aanvaardbaar te zijn. Bij maatschappelijk relevante initiatieven wordt het financiële risico zorgvuldig afgewogen tegen het maatschappelijk belang.

Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt tussentijdse winst genomen zodra opbrengsten binnen een grondexploitatie worden gerealiseerd. De winstbepaling vindt plaats op basis van de Percentage of Completion (PoC)-methode, waarbij het gerealiseerde kostenpercentage wordt afgezet tegen de totale kosten en verwachte winst. Verwachte winsten uit lopende grondexploitaties worden opgenomen in de prognosebalans als onderdeel van het onderhanden werk.

Algemeen
Onder ‘resultaat’ wordt het verwachte financiële resultaat aan het einde van de grondexploitatie verstaan. Op basis van gerealiseerde en nog te realiseren baten en lasten wordt jaarlijks, conform de PoC-methode, de tussentijdse winst berekend. Deze berekening vindt plaats per individuele grondexploitatie.

Bouwgrond in exploitatie

Diever, Kalterbroeken
Kalterbroeken betreft een woningbouwproject van 93 woningen. In 2023 is gestart met de uitgifte van de laatste 8 kavels voor ‘microwoningen’. De verwachting is dat de laatste kavel eind 2026 wordt overgedragen. Voor de grondexploitatie wordt een positief resultaat verwacht. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € -152.076.

Havelte, Oeveraseweg
Deze grondexploitatie is de laatste fase van een bedrijventerrein in Havelte. Op dit bedrijventerrein is 1,6 hectare beschikbaar. In 2025 zijn acht kavels uitgegeven. Naar verwachting worden deze in de tweede helft van 2026, na vergunningverlening, geleverd. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € 1.337.549, met een voorziening van € 151.140. Op basis van de inschrijvingen wordt een sluitend resultaat (€ 0) verwacht.

Vledder Noord fase 1b
Fase 1b van het project Vledder Noord biedt ruimte voor circa 45 woningen, waarvan 26 woningen zijn gerealiseerd. De resterende ontwikkelruimte is ingebracht in Vledder Noord fase 2. De exploitatie is per 31-12-2025 afgesloten met een positief resultaat van € 69.053. In 2022 is een verlies van € 285.371 genomen.

Vledder Noord fase 2
De grondexploitatie Vledder Noord fase 2 is in 2025 geopend en omvat 29 woningen, waarvan 12 sociale huurwoningen. De kavels voor de sociale huurwoningen zijn in het vierde kwartaal van 2025 uitgegeven. De uitgifte van de overige kavels start naar verwachting in de tweede helft van 2026. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € 627.506, met een voorziening van € 158.993.

Vledderveen
De grondexploitatie Vledderveen, vastgesteld in 2021, omvat maximaal 21 kavels, verdeeld over twee fasen. Fase 1 (10 kavels) is eind 2021 uitgegeven en in 2022 volledig verkocht. Fase 2 is in 2024 woonrijp gemaakt. De uitgifte van maximaal 11 kavels heeft eveneens in 2024 plaatsgevonden. De bouw is gestart in het tweede kwartaal van 2025. Van de 11 kavels zijn er in 2025 tien geleverd; de laatste kavel wordt in het tweede kwartaal van 2026 geleverd. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € -439.655. Afsluiting van de grondexploitatie wordt verwacht per 31-12-2026 met een positief resultaat.

Dwingeloo, voormalige Storkschoollocatie
In 2024 is de grondexploitatie geopend voor de voormalige Storkschoollocatie aan de Bruges in Dwingeloo. De locatie (6.477 m²) was oorspronkelijk bestemd voor de realisatie van 13 woningen, waarvan 8 sociale huurwoningen. Op verzoek van de gemeenteraad is het woningprogramma herzien. De herziene grondexploitatie is in april 2026 door de gemeenteraad vastgesteld en voorziet in de realisatie van 18 woningen, waarvan 8 sociale huurwoningen en 10 hofwoningen. Voor de grondexploitatie wordt een negatief resultaat van € 2.843 verwacht. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € 367.283.

Leggeloo, voormalige Fonteinschoollocatie
De grondexploitatie voor de voormalige Fonteinschoollocatie is in 2025 geopend. Op het perceel (4.592 m²) wordt één woonblok met maximaal drie wooneenheden gerealiseerd. In het eerste kwartaal van 2026 is de inschrijving voor de kavel opengesteld. Het perceel wordt naar verwachting in het derde kwartaal van 2026 uitgegeven. Levering zal, na vergunningverlening, eind 2026 of begin 2027 plaatsvinden. De boekwaarde per 31-12-2025 bedraagt € 212.995, met een verliesvoorziening van € 24.841.

Wapserveen, W. Dassenstraat
De grondexploitatie W. Dassenstraat is in april 2026 geopend. De locatie is bestemd voor 13 woningen, waarvan 12 kavels voor CPO Wapserveen en één kavel voor een vrijstaande woning. De kavels voor CPO Wapserveen worden naar verwachting in het vierde kwartaal van 2026 uitgegeven, afhankelijk van de uitkomst van het ingediende bezwaar tegen de beoogde woonfunctie. Na uitgifte van de kavels aan CPO Wapserveen zal de kavel voor de vrijstaande woning worden uitgegeven. Voor de grondexploitatie wordt een negatief resultaat van € 284.579 verwacht. In deze prognose zijn eventuele subsidies nog niet meegenomen. De verwachte subsidie uit onder meer de knelpuntenpot en de realisatiestimulans bedraagt tussen € 52.000 en € 136.000.

Bouwgrond in exploitatie (begroot verloop 2026)                                                                                                                  Bedragen x € 1.000 (Vult Financieel beleid in n.a.v. overzicht Grondexploitatie uit Grexmanager)

 Meerjarige boekwaarden Bouwgronden in exploitatie 

In de jaarstukken 2025 zijn de volgende voorzieningen opgenomen per 31-12-2025: 
- Meenteweg-Oeveraseweg Havelte: € 151.000.
- Locatie Fonteinschool: € 25.000.
- Vledder Noord fase 2: € 159.000.

In algemene zin zijn de risico’s binnen de lopende grondexploitaties beperkt. Voor de inschatbare verliezen zijn voorzieningen getroffen. Wel geldt voor alle grondexploitaties het algemene risico dat projecten niet volledig worden gerealiseerd. Ter beperking hiervan is ingezet op diversiteit in woningtypologieën, uitvoering van behoefteonderzoek en het hanteren van marktconforme grondprijzen.

Voor vrijwel alle projecten is een passend, vigerend omgevingsplan aanwezig. Een uitzondering vormt de W. Dassenstraat in Wapserveen, waar bezwaar is ingediend tegen de wijziging van het omgevingsplan. Dit vormt een risico, aangezien de beoogde ontwikkeling nog niet juridisch is geborgd. Dit risico wordt als relatief beperkt ingeschat en is deels ondervangen door voldoende tijdsruimte in de exploitatieplanning.
Voor een bredere analyse van risico’s en de financiële weerbaarheid wordt verwezen naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.