Inleiding op de begroting

Voorwoord College

Beste lezer,

Hierbij presenteren we de begroting 2027. De gemeente Westerveld is inmiddels begonnen aan een nieuwe bestuursperiode op basis van een nieuw coalitieakkoord: ‘Westerveld: ambitieus, open en samen sterk’. In lijn met het coalitieakkoord werken we aan een betrouwbare, toegankelijke en nuchtere gemeente. Daarbij zetten we in op goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers én op raadsbreed samenwerken, zodat de gemeenteraad vroegtijdig richting kan geven aan belangrijke maatschappelijke opgaven en besluiten kunnen rekenen op breed draagvlak. Deze uitgangspunten vormen ook de basis voor de keuzes die in deze begroting zijn gemaakt. Vanuit een stevige basis die in de afgelopen jaren is opgebouwd, werken we het komende jaar verder aan een vitaal en toekomstbestendig Westerveld.

Alhoewel we de begroting de laatste jaren ondanks stijgende kosten sluitend hebben gekregen ontkomen we de komende periode niet aan een flinke bezuinigingsopdracht. Bezuinigingen die nodig zijn als gevolg van algehelelastenverhoging. Om deze begroting reëel en structureel sluitend te krijgen, was een onttrekking aan de algemene reserve in 2027 en 2028 nodig. Daarmee voldoen we aan het toezichtskader van de Provincie.

De benodigde bezuinigingsopgave heeft invloed op de bedrijfsvoering en leidt tot een verhoging van de belastingen; de maatschappelijke impact is echter zo laag mogelijk gehouden. Daarmee kunnen we investeren in wat telt. In voorzieningen die essentieel zijn voor de leefbaarheid van onze dorpen, zoals dorpshuizen, sportverenigingen en brandweer.

Ondanks een minder ruim budget zijn er nog voldoende kansen om de ambities waar te maken. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners gaan wij in het jaar 2027 stappen zetten met de volgende opgaven:

We gaan samen met inwoners verder met het ontwikkelen en opstellen van dorpsagenda’s om de zelfredzaamheid te vergroten: zo zorgen we dat wijken, dorpen en ideeën écht gehoord worden;

We voeren het transitieplan dorpshuizen uit;

We starten met de planvorming voor renovatie en nieuwbouw van de aangewezen scholen uit het integraal huisvestingsplan voor onderwijs;

We starten met de voorbereidingen voor de bouw van een nieuwe brandweerkazerne in Vledder;

We blijven ons inzetten voor woningbouw om de opgave van 1.000 nieuwe woningen per 2030 te behalen. Dit doen we door uitvoering te geven aan de nieuwe woonvisie 2026 - 2030.

We gaan het project Zorgzame Gemeenschappen opzetten, faciliteren en monitoren. Dit project ontwikkelt nieuwe manieren waarop gemeenschap, zorg en participatie in het landelijk gebied kan worden verbeterd.

Al met al veel mooie ontwikkelingen die bijdragen aan een duurzaam, leefbaar en toekomstbestendig Westerveld.

Het college van burgemeester en wethouders

Leeswijzer

Inleiding

Deze begroting bestaat uit twee onderdelen: de beleidsbegroting en de financiële begroting. De beleidsbegroting bestaat uit het programmaplan en de paragrafen. De financiële begroting bestaat uit het overzicht van baten en lasten, de uiteenzetting van de financiële positie en het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld.

Het programmaplan bestaat uit de negen programma's van de gemeente, gevolgd door een overzicht van de kosten van overhead, een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, het bedrag voor de heffing voor de vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. De Duisenbergmethode is toegepast op de programmastructuur. Dit houdt in dat we per programma ontwikkelingen en context hebben toegevoegd en ook relevante beleidskaders. Zo gaan we in de toelichting op de programma's uitgebreid in op de doelen en de acties, de baten en lasten per taakveld en de wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2027. Verder worden in de programma's de baten en lasten per taakveld getoond alsook de wijzigingen ten opzichte van de Kadernota 2027. In de programma's zijn voor zover van toepassing ook de verplichte beleidsindicatoren opgenomen waarvan de waarden en toelichting rechtstreeks van de website www.waarstaatjegemeente.nl komen.

De paragrafen geven nader inzicht in de financiële positie en andere diverse onderwerpen die op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) staan voorgeschreven. De paragrafen zijn: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen, grondbeleid en openbaarheid.

1. Algemeen perspectief

Algemene beleidslijn

In de financiële begroting staan de financiële uitgangspunten voor de begroting 2027 en meerjarenraming. Deze uitgangspunten zijn ook opgenomen in de Kadernota 2027. Op basis hiervan is de begroting 2027 opgemaakt. Het uitgangspunt voor het saldo in deze begroting is het eindsaldo van de begroting die is gemeld in de raadsinformatiebrief meicirculaire. U ziet het resultaat in onderstaand overzicht:

Saldo begroting	2027	2028	2029	2030
Stand na meicirculaire 2026	- 3.000	- 190.000	- 72.000	402.000
1. Invulling bezuinigingsopgave	682.000	1.116.000	776.000	553.000
2. Invulling stelpost indexaties	- 867.000	- 1.005.000	- 1.056.000	- 1.080.000
3. Resterende bezuinigingsopgave	250.000	500.000	550.000	550.000
Stand begroting 2027	62.000	421.000	198.000	425.000

Toelichting:
De stand na de meicirculaire 2026 inclusief toelichtingen is te vinden in de raadsinformatiebrief meicirculaire 2026.
1. In de raadsinformatiebrief meicirculaire 2026 is een bezuinigingsopgave opgevoerd. Deze bezuinigingsopgave betreft € 1.800.000 in de jaren 2026 en 2027, en € 2.400.000 in de jaren 2029 en 2030. Gedurende het begrotingsproces hebben we deze bezuinigingsopgave ingevuld. De uitwerking hiervan is terug te vinden in de tabellen hieronder, en in de programmabegroting. De bezuinigingsopgave laat een positief saldo zien in alle jaren.
2. Daarnaast is ook een stelpost indexaties opgevoerd bij de Meicirculaire 2026. Deze betreft € 2.000.000 voor alle jaren. Deze post laat een negatief saldo zien over alle jaren, omdat de werkelijke indexaties hoger zijn uitgevallen dan de inschatting bij de meicirculaire. De uitwerking van deze stelpost indexaties is in de tabellen hieronder te zien.
3. Omdat bovenstaande 2 posten samen een negatief saldo laten zien in alle jaren is het nodig gebleken om een resterende bezuinigingsopgave op te voeren. Deze bezuinigingsopgave betreft € 250.000 in het jaar 2027, en € 500.000 in de resterende jaren. In de jaren 2029 en 2030 is hier een voordeel van € 50.000 uitgekomen. Ook de uitwerking hiervan is in onderstaande tabellen te vinden.

De nieuwe stand van het begrotingssaldo is in alle jaren positief.

Ontwikkelingen gemeentefonds

De begroting 2027 is gebaseerd op de meicirculaire gemeentefonds 2026. In de raadsinformatiebrief die de raad heeft ontvangen bij de Kadernota 2027 zijn de laatste ontwikkelingen toegelicht. Uit de brief blijkt dat het accres licht positief is uitgevallen voor de jaren 2027 - 2030, en dat er een post vrij is gevallen als gevolg van de indexatie van de algemene uitkering. Het bedrag dat is vrijgevallen voor indexaties is niet toereikend om onze eigen budgetten te kunnen indexeren. Daarom is er een aanvullende stelpost opgenomen voor indexaties van € 2.000.000 voor alle jaren. Als gevolg van deze aanvullende stelpost indexaties, en om te voldoen aan de kaders van het Provinciaal Toezicht om preventief toezicht te voorkomen is een bezuinigingsopgave noodzakelijk gebleken. De bezuinigingsopgave die is opgesteld betreft € 1.800.000 in de jaren 2027 en 2028, en € 2.400.000 voor de jaren 2029 en 2030. In deze begroting geven we invulling aan deze stelposten.

De raad zal worden geïnformeerd over de uitkomsten van de septembercirculaire 2026 via een separate raadsinformatiebrief.

Stelpost bezuinigingsopgave

De bezuinigingsopgave die is voorgesteld in de Meicirculaire 2026 is onderverdeeld in 5 categorieën. Dit betreffen (1) het ophogen van opbrengsten door middel van verhoging van belastingen, (2) een bezuiniging op de gehele bedrijfsvoering van Westerveld, (3) de stelpost nieuw beleid aframen, (4) overige budgetten en (5) een onttrekking aan de algemene reserve. De uitwerking per categorie wordt hieronder gepresenteerd, en is in de programmabegroting terug te vinden.

Hieronder zijn de categorieën gepresenteerd zoals in de raadsbrief meicirculaire 2026 is voorgesteld. Daarna wordt per categorie de bezuinigingsopgave ingevuld.

Bezuinigingsopgave meicirculaire 2026			2027	2028	2029	2030
Categorie 1	Opgave	Opbrengsten	600.000	600.000	700.000	700.000
	Realisatie	Opbrengsten	587.000	587.000	587.000	587.000
	Saldo		- 13.000	- 13.000	- 13.000	- 13.000
Categorie 2	Opgave	Bedrijfsvoering	200.000	400.000	600.000	600.000
	Realisatie	Bedrijfsvoering	200.000	544.000	744.000	744.000
	Saldo		0	144.000	144.000	144.000
Categorie 3	Opgave	Nieuw beleid	300.000	350.000	450.000	450.000
	Realisatie	Nieuw beleid	300.000	350.000	400.000	450.000
	Saldo		0	0	- 50.000	0
Categorie 4	Opgave	Overig	200.000	200.000	650.000	650.000
	Realisatie	Overig	895.000	1.185.000	1.345.000	1.072.000
	Saldo		695.000	985.000	695.000	422.000
Categorie 5	Opgave	Algemene reserve	500.000	250.000	0	0
	Realisatie	Algemene reserve	500.000	250.000	0	0
	Saldo		0	0	0	0
Totaal			682.000	1.116.000	776.000	553.000

Categorie 1 - ophogen van de opbrengsten door middel van verhoging van belastingen
Voor de uitwerking van de tarieven verwijzen we naar Paragraaf A - Lokale heffingen. Het nadeel van € 13.000 komt omdat er al een hogere inkomst van de toeristenbelasting in de begroting is opgenomen.

Categorie 1 - opbrengsten	2027	2028	2029	2030
Opgave vanuit meicirculaire 2026	600.000	600.000	700.000	700.000
1. Verhoging van belastingopbrengsten	587.000	587.000	687.000	687.000
Saldo categorie 1 (nadeel)	13.000	13.000	13.000	13.000

Categorie 2 - bedrijfsvoering
Hieronder worden de voorstellen binnen categorie 2 bedrijfsvoering uitgesplitst. Het betreffen voorstellen voor de gehele bedrijfsvoering. Hier is ook een taakstelling in opgenomen, deze bestaat uit het afwegen van (toekomstige) vacatures en er wordt onderzoek gedaan naar besparingskansen in samenwerking en uitbesteding, organisatiestructuur en digitaliseren. Daarnaast is deze taakstelling verhoogd met de ophoging van het ziektebudget naar aanleiding van de motie die is ingediend bij de Kadernota 2027 (vanaf 2028).

Categorie 2 - bedrijfsvoering	2027	2028	2029	2030
Opgave vanuit meicirculaire 2026	200.000	400.000	600.000	600.000
1. Opleidingsbudget en werving en selectie	- 30.000	- 30.000	- 30.000	- 30.000
2. Projectondersteuning Vitale Vakantieparken	- 50.000	- 50.000	- 50.000	- 50.000
3. Beweegcoach	- 60.000	- 60.000	- 60.000	- 60.000
4. Ondersteunende diensten	- 60.000	- 60.000	- 60.000	- 60.000
4. Resterende taakstelling vanaf 2028	-	- 343.000	- 543.000	- 543.000
Saldo categorie 2 (voordeel)	0	144.000	144.000	144.000

Categorie 3 - nieuw beleid
De stelpost nieuw beleid is in de Begroting 2025 structureel opgenomen. In deze categorie ramen we deze stelpost af. In 2029 en 2030 blijft er nog een restant over in de stelpost nieuw beleid zoals gepresenteerd in de tabel verderop in dit hoofdstuk.

Categorie 3 -nieuw beleid	2027	2028	2029	2030
Opgave vanuit meicirculaire 2026	300.000	350.000	450.000	450.000
1. Stelpost nieuw beleid	- 300.000	- 350.000	- 400.000	- 450.000
Saldo categorie 3 (nadeel)	0	0	- 50.000	0

Categorie 4 - overig
Binnen de categorie 'overig' vallen alle resterende budgetten. Binnen deze budgetten is nog enkele ruimte gevonden om de bezuinigingsopgave compleet te maken. Voor verdere informatie over deze posten verwijzen we naar de programma's binnen de begroting. Hier worden de mutaties verder toegelicht.

Categorie 4 - overig	2027	2028	2029	2030
Opgave vanuit meicirculaire 2026	200.000	200.000	650.000	650.000
1. Verlaging budget eikenprocessierups	- 31.000	- 31.000	- 31.000	- 31.000
2. Lidmaatschappen en abonnementen	- 20.000	- 43.000	- 43.000	- 43.000
3. Wegbeheer	- 61.000	- 66.000	- 95.000	- 103.000
4. Project Hesselte	- 145.000	- 136.000	- 127.000	- 118.000
5. Taakstelling subsidies			-140.000	-140.000
6. Werelderfgoed	- 50.000	- 50.000	- 50.000	- 50.000
7. Topografie	- 44.000	- 44.000	- 44.000	- 44.000
8. Kabels en leidingen	- 113.000	- 113.000	- 113.000	- 113.000
9. Kapitaallasten voormalige school Darp	- 15.000	- 15.000	- 15.000	- 15.000
10. Verlaging budget gas	- 56.000	- 56.000	- 56.000	- 56.000
11. Verlaging budget elektra	- 21.000	- 21.000	- 21.000	- 21.000
13. Leerlingenvervoer speciaal onderwijs	- 20.000	- 20.000	- 20.000	- 20.000
14. Werkbudget preventie sport	- 20.000	- 20.000	- 20.000	- 20.000
15. Afronding begroting op € 1.000	- 100.000	- 100.000	- 100.000	- 98.000
16. BTW compensatiefonds	- 200.000	- 200.000	- 200.000	- 200.000
17. Realistisch ramen investeringen Visie Vledder		- 270.000	- 270.000
Saldo categorie 4 (voordeel)	895.000	1.185.000	1.345.000	1.072.000

Categorie 5 - Algemene reserve
Deze categorie bevat een onttrekking aan de algemene reserve. Daarbij mogen we 10% van het surplus (zie Paragraaf B Weerstandsvermogen en Risicobeheersing) gebruiken om incidenteel een onttrekking aan de algemene reserve te doen om het begrotingssaldo sluitend te maken. Het voorstel is om dit in 2027 en 2028 te doen. Dit valt binnen de kaders van het Provinciaal Toezicht.

Categorie 5 -algemene reserve	2027	2028	2029	2030
Opgave vanuit meicirculaire 2026	500.000	250.000	0	0
1. Onttrekking algemene reserve	- 500.000	- 250.000	0	0
Saldo categorie 5 (voordeel)	0	0	0	0

Totaal bezuinigingsopgave per categorie
Hieronder wordt een opsomming gegeven per categorie, uiteindelijk heeft de bezuinigingsopgave een voordeel opgeleverd in alle jaren. Het restant van de bezuinigingsopgave in alle jaren is ten laste van het begrotingssaldo gebracht, zoals in bovenstaande tabel is getoond.

Bezuinigingsopgave meicirculaire 2026			2027	2028	2029	2030
Opgave bezuinigingsopgave meicirculaire 2026			1.800.000	1.800.000	2.400.000	2.400.000
Categorie	1	Opbrengsten	587.000	587.000	687.000	687.000
Categorie	2	Bedrijfsvoering	200.000	544.000	744.000	744.000
Categorie	3	Nieuw beleid	300.000	350.000	400.000	450.000
Categorie	4	Overig	834.000	1.131.000	1.290.000	1.021.000
Categorie	5	Algemene reserve	500.000	250.000	0	0
Saldo bezuinigingsopgave meicirculaire 2026 (voordeel)			621.000	1.062.000	721.000	502.000

Indexatie stelpost

We geven invulling aan deze stelpost door alle budgetten die in aanmerking komen voor indexatie te indexeren. Door het beperkte budget zijn onderstaande mutaties enkel de noodzakelijke indexaties, reguliere overige budgetten zijn nog niet geïndexeerd. Dit zijn feitelijk autonome wijzigingen en geen nieuw beleid. De toelichtingen van de mutaties die ten laste komen van deze stelpost worden in de programma's gepresenteerd.

Hieronder wordt het per onderwerp uitgesplitst, afgerond op duizendtallen.

Indexatie stelpost	2027	2028	2029	2030
Beschikbaar budget meicirculaire 2026	2.000.000	2.000.000	2.000.000	2.000.000
Autonome ontwikkelingen
1. Loonkosten gemeenteraad	- 116.000	- 116.000	- 116.000	- 116.000
2. Loonkosten burgemeester & wethouders	- 83.000	- 83.000	- 83.000	- 83.000
3. Loonkosten ambtelijke organisatie	- 693.000	- 693.000	- 693.000	- 693.000
4. Verhoging ziektebudget naar € 750.000	0	- 144.000	- 144.000	- 144.000
5. Subsidies indexeren	- 87.000	- 87.000	- 87.000	- 87.000
6. Kapitaallasten (afschrijving + rente)	- 18.000	- 12.000	- 63.000	- 87.000
7. Schrappen inkomst preventie	2.000	2.000	2.000	2.000
8. Indexatie budgetten Wmo en Jeugd	- 1.450.000	- 1.450.000	- 1.450.000	- 1.450.000
9. Indexatie budgetten Rova	- 25.000	- 25.000	- 25.000	- 25.000
10. (Groot)onderhoud gebouwen	- 25.000	- 25.000	- 25.000	- 25.000
11. GR Jeugd	- 133.000	- 133.000	- 133.000	- 133.000
12. Correcties nul-begroting 2027	- 2.000	- 2.000	- 2.000	- 2.000
13. Verhoging indexatie WMO Huishoudelijke Hulp	- 150.000	- 150.000	- 150.000	- 150.000
14. Kostendekkendheid riolering en afval	- 84.000	- 85.000	- 85.000	- 85.000
Totaal stelpost indexatie	- 2.867.000	- 3.005.000	- 3.056.000	- 3.080.000
Saldo stelpost indexatie (nadeel)	867.000	1.005.000	1.056.000	1.080.000

Het restant van de stelpost is in alle jaren ten laste van het begrotingssaldo gebracht, zoals in bovenstaande tabel is getoond.

Resterende bezuinigingsopgave

De initiële bezuinigingsopgave die hierboven is ingevuld samen met de invulling van de stelpost indexaties was niet toereikend om een positief begrotingssaldo te presenteren in alle jaren. Daarom is een aanvullende bezuinigingsopgave nodig van € 250.000 in 2027, en € 500.000 in de jaren 2028, 2029 en 2030. Zoals in het perspectief te zien is zorgt dit voor een positieve meerjarenraming. Daarmee verwachten we eventuele tegenvallers in de septembercirculaire 2026 op te kunnen vangen. In de tabel hieronder is de resterende bezuinigingsopgave ingevuld.

Resterende bezuinigingsopgave	2027	2028	2029	2030
1. Aanvullende onttrekking algemene reserve	- 50.000	- 50.000
2. Bezuiniging op duurzaamheid (CDOKE gelden)	-100.000	-100.000	-100.000	-100.000
3. Aanvullend aframen stelpost nieuw beleid	-100.000
4. Taakstelling op programma 0		- 50.000	- 50.000	- 50.000
5. Taakstelling op programma 2		- 50.000	- 50.000	- 50.000
6. Taakstelling op programma 3		- 50.000	- 50.000	- 50.000
7. Taakstelling op programma 5		- 50.000	- 50.000	- 50.000
8. Taakstelling op programma 6		- 50.000	- 50.000	- 50.000
9. Taakstelling op programma 8		- 50.000	- 50.000	- 50.000
10. Verhoging van toeristenbelasting en forensenbelasting			-100.000	-100.000
Totaal resterende bezuinigingsopgave	250.000	500.000	550.000	550.000
Saldo resterende bezuinigingsopgave (voordeel)	250.000	500.000	550.000	550.000

Het restant van de resterende bezuinigingsopgave in 2029 en 2030 is ten laste van het begrotingssaldo gebracht, zoals in bovenstaande tabel is getoond. Bovenstaande taakstellingen worden door het college als realistisch geacht. In de Kadernota 2028 komt het college met concrete voorstellen om de taakstellingen vanaf 2028 in te vullen.

Stelpost nieuw beleid

In de Begroting 2025 is er een stelpost opgenomen voor nieuw beleid van € 250.000 per jaar vanaf 2026. In de Kadernota 2027 is hier voor het jaar 2030 ook € 250.000 bijgekomen. Dit budget kan worden ingezet voor nieuwe ontwikkelingen, zoals in de septembercirculaire van 2024 is aangegeven. Deze ontwikkelingen zijn: de Startnotitie visie Vledder, Dorpsvisie Darp, Visie maatschappelijk vastgoed, de ontwikkelingen bij wonen en het Integraal Huisvestingsplan onderwijs. Onderdeel van de bezuinigingsopgave en de resterende bezuinigingsopgave zoals hierboven is aangegeven is het aframen van de stelpost nieuw beleid. Daarnaast is de verwerking van de kapitaallasten voor Maatschappelijk vastgoed verwerkt. Er is € 133.000 beschikbaar gesteld door de raad conform raadsvoorstel vanaf 2027, echter in het kader van realistisch begroten € 100.000 in de eerste twee jaren voldoende. Daarom is € 100.000 verwerkt in 2027 en 2028, oplopend naar € 133.000 in 2029 en 2030.

Daarnaast is ook het aframen van de stelpost in de bezuinigingsopgave en de resterende bezuinigingsopgave in 2027 verwerkt. Daardoor is de stelpost nieuw beleid in 2027 en 2028 leeg, en is er in 2029 en 2030 respectievelijk € 103.000 en € 136.000 over voor toekomstige investeringen.

		2027	2028	2029	2030
Nr.	Stelpost nieuw beleid	500.000	750.000	1.000.000	1.250.000
	Aframen stelpost nieuw beleid	- 300.000	- 350.000	- 400.000	- 450.000
	Nieuw saldo	200.000	400.000	600.000	800.000
1	Visie Vledder	0	- 300.000	- 300.000	- 300.000
2	Integraal Huisvestingsplan onderwijs	0	0	- 64.000	- 231.000
3	Maatschappelijk vastgoed	- 100.000	- 100.000	- 133.000	- 133.000
4	Dorpsvisie Darp	0	0	PM	PM
5	Woningbouwopgaven	0	0	PM	PM
	Saldo voor extra aframen stelpost nieuw beleid	100.000	0	103.000	136.000
	Extra aframen stelpost nieuw beleid	- 100.000	0	0	0
	Stelpost nieuw beleid restant	0	0	103.000	136.000

2. Financiële vooruitzichten

Financiële prognose 2027 - 2030

Samenvattend wordt in onderstaande overzichten het totaal van de beleidsprogramma’s voor de begroting 2026 en de meerjarenprognose 2027-2029 weergegeven. Hieruit blijkt dat de Begroting 2027 en de meerjarenprognose 2028 - 2030 allemaal een (klein) overschot laten zien.

Bedragen x €1.000

Exploitatie	Begroting 2027	Meerjarenbegroting 2028	Meerjarenbegroting 2029	Meerjarenbegroting 2030
Overige programma onderdelen	38.846	37.773	37.782	38.257
0. Bestuur	-2.112	-2.061	-2.061	-2.054
1. Veiligheid	-2.255	-2.255	-2.316	-2.316
2. Verkeer en vervoer	-4.350	-4.387	-4.411	-4.415
3. Economie	1.082	1.130	1.327	1.327
4. Onderwijs	-1.421	-1.416	-1.473	-1.618
5. Sport, cultuur en recreatie	-4.830	-4.720	-4.712	-4.974
6. Sociaal domein	-20.180	-19.387	-18.854	-18.684
7. Volksgezondheid en milieu	-1.505	-1.868	-1.288	-1.301
8. VHROSV	-2.411	-1.808	-1.808	-1.808
Saldo baten en lasten	863	999	2.185	2.413

Mutatie reserves

Bedragen x €1.000

Exploitatie	Begroting 2027	Meerjarenbegroting 2028	Meerjarenbegroting 2029	Meerjarenbegroting 2030
Stortingen	916	124	124	124
Onttrekkingen	2.597	2.028	618	618
Saldo mutatie reserves	1.681	1.904	494	494

Resultaat

Het samenvoegen van bovenstaande tabellen geeft het begrote resultaat. Stortingen lezen als resultaat ten gunste van de algemene reserve. Een negatief bedrag is een voordeel, een positief bedrag een nadelig begrotingssaldo.

Bedragen x €1.000

Exploitatie	Begroting 2027	Meerjarenbegroting 2028	Meerjarenbegroting 2029	Meerjarenbegroting 2030
Stortingen	4.068	5.065	5.145	5.647
Onttrekkingen	4.005	4.644	4.948	5.222
Resultaat begroting	-63	-421	-197	-425

Structureel evenwicht van baten en lasten

Wij streven naar een structureel evenwicht van baten en lasten. In het meerjarig overzicht incidentele baten en lasten en het structureel evenwicht in hoofdstuk B.1.5 en B.1.6 maken we inzichtelijk of dat realistisch is.

Voor wat betreft het verplichte meerjarige overzicht van incidentele baten en lasten is de kwaliteit en volledigheid van het overzicht van incidentele baten en lasten van essentieel belang. In de Notitie structurele en incidentele baten en lasten van de Commissie BBV (30 augustus 2018) is hiervoor een algemeen kader opgenomen en zijn diverse voorbeelden gegeven. Er wordt in de notitie vanuit gegaan dat in principe alle baten en lasten structureel van aard zijn. Incidentele baten en lasten zijn de uitzondering en dienen toegelicht te worden. In hoofdstuk B.1.5 laten we het overzicht van de incidentele baten en lasten zien. In hoofdstuk B.1.6 presenteren wij het structureel en reëel evenwicht van baten en lasten.

3. Begroting in een oogopslag

Overige gegevens en lokale lasten

Totale inkomsten: € 77.138.000

Soort inkomsten	Baten x €1.000	Baten per inwoner
Inkomsten van het Rijk	50.850	2.537
Inkomsten programma's	8.445	420
OZB	5.500	275
Rioolheffing	2.254	113
Afvalstoffenheffing	2.674	133
Toeristenbelasting	1.500	75
Leges	1.433	72
Dividend	885	44
Forensenbelasting	1000	49
Bijdrage uit reserves	2.597	130
Totaal baten	77.138	3.848

Totale uitgaven: € 77.074.000

Programma	Lasten x € 1.000	Lasten per inwoner
0. Bestuur	1.819	92
1. Veiligheid	2.268	113
2. Verkeer en vervoer	4.572	228
3. Economie	1.872	93
4. Onderwijs	1.648	82
5. Sport, cultuur en recreatie	5.204	259
6. Sociaal domein	26.929	1.344
7. Volksgezondheid	8.162	407
8. VHROSV	4.555	227
Overhead, algemene dekkingsmiddelen en storting reserves	20.045	1000
Totaal lasten	77.074	3.845

De lokale lastendruk voor huishoudens is als volgt:

Lokale heffing	Eenpersoonshuishoudens		Meerpersoonshuishoudens
Betreft het jaar	2026	2027	2026	2027
Woningwaarde per 1 januari t-1	437.000	466.000	437.000	466.000
OZB woningen	388	419	388	419
Afvalstoffenheffing	208	208	220	220
Rioolheffing	212	210	212	210
Totale lasten per huishouden	808	837	820	849
Mutatie t.o.v. voorgaand jaar		29		29

Het aantal inwoners in de gemeente Westerveld is op 1 januari 2026: 20.043. Het aantal inwoners voor 2027 is nog niet officieel vastgesteld.